Bir Kelebeğin Ölümüyle Başlayan Devrim Fırtınası

Hrant Dink Anma Konferansı 2023

Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler,
Sosyoloji ve Tarih Bölümlerinin düzenlediği Hrant Dink Anma
Konferansı 23 Mayıs 2023 Salı saat 18:00’da Zoom ve YouTube
üzerinden gerçekleşecektir. Shahrzad Mojab’ın "Bir Kelebeğin
Ölümüyle Başlayan Devrim Fırtınası" başlıklı konuşmasıyla
katılacağı etkinlikte sizi aramızda görmekten büyük mutluluk
duyacağız.

Konuşmanın özetini aşağıda bulabilirsiniz.

Konuşma İngilizce olacak, Türkçe simultane tercüme yapılacaktır.

Konuşmayı aşağıdaki linkler üzerinden takip edebilirsiniz:

https://us02web.zoom.us/j/86022196875 [1]

https://www.youtube.com/watch?v=QbogyBV0YJU [2]

---

Konuşma Özeti:

BIR KELEBEĞIN ÖLÜMÜYLE BAŞLAYAN DEVRIM FIRTINASI

İran’da 1979 Devrimi’nden sonra teokratik bir devletin kuruluşu ülkedeki değişim sürecine ivme kazandırdı. Bu sürecin bölgesel ve küresel alanda derin etkileri oldu. Söz konusu dönüşüm, hegemonik “Müslüman” özneler yaratma hedefi doğrultusunda özel
ve kamusal hayatın tüm katmanlarına sızdı. Bu ekümenik devlet  projesi, baskıcı bir “teokratik himaye” düzeniyle kırk yıldır devam ediyor. Buna rağmen, İran İslam Devleti’nin mutlak tahakküm hayalleri, bu süreçte benlik ve toplumun tam anlamıyla dağılmasını önlemek amacıyla harekete geçen kadınlar, etnik azınlıklar, öğrenciler, işçiler, aydınlar, yazarlar, emekliler ve siyasi tutuklular gibi grupların kararlı direnişleriyle karşılaştı. Bu anlamda, toplumun İslam Devleti’yle karşılaşmalarındaki itaat ve direnme pratiklerinin bütününü “küllerin altındaki ateş” metaforu uygun bir biçimde özetler. Bu süreç boyunca, elbette dış dünya da ırkçı ve oryantalist algılarını yeniden gözden geçirdi. Ancak bu özeleştiri çoğunlukla kültür alanıyla sınırlı kaldı; genelde ancak “Müslüman kadınlık” imgesi üzerinden Müslüman özne ve failliğinin (yeniden) keşfine yoğunlaşabildi.

Benim, “bir kelebeğin ölümüyle başlayan devrim fırtınası” üzerine düşüncelerim ise bir Kürt kadınının 16 Eylül 2022’de devlet tarafından katli ve bu cinayetin Kadın, Hayat, Özgürlük için küresel bir çağrıya dönüşmesi ekseninde şekilleniyor. Bu konuşma İran’da toplumun verdiği adalet ve demokrasi mücadelesi üzerine Marksist feminist bir tarihsel çözümleme önerisi içeriyor. Söz konusu mücadele, kapitalizmin yükselişe geçtiği ve son on yıllar içinde emperyalist yıkım savaşlarının sürdüğü, yalnızca İran’da değil, tüm dünyada toplumların ve varoluş şekillerinin giderek artan bir hızla çözülüp dağıldığı bir ortamda verildi.  Kadın, Hayat, Özgürlük mücadele çağrısını, 1979’dan beri köktencilik ve emperyalizm kesişiminde oluşan fakat tarihsel ve kuramsal analizlerin çoğunlukla görmezden geldiği bu yeni küresel düzeni sorgulamak için yapılan bir çağrı olarak görüyorum. Eğer bu ihmal ve görmezden gelme ile mücadele etmezsek, günümüzde yaşanan isyan ve başkaldırılarla dayanışma umudunu da yitireceğiz.